Phục hồi chức năng bằng massage: làm sao bắt đầu và tránh sai lầm

Sau chấn thương hay mệt mỏi kéo dài, phục hồi chức năng không chỉ là nghỉ ngơi. Massage đúng cách giúp giảm đau, tăng lưu thông máu và đẩy nhanh việc hồi phục cơ. Dưới đây là hướng dẫn thực tế để bạn biết nên làm gì, tránh gì và chọn dịch vụ phù hợp.

Trước hết, đánh giá tình trạng của bạn. Nếu có sưng to, sốt, tê mất cảm giác hoặc đau dữ dội thì phải gặp bác sĩ trước khi làm massage. Nếu bác sĩ đã cho phép, hãy xác định mục tiêu: giảm đau, tăng vận động khớp, hay phục hồi cơ sau tập luyện?

Chọn kỹ thuật phù hợp

Massage thể thao rất hiệu quả cho vận động viên và người tập gym: nó giúp giảm căng cơ, tăng lưu thông và phục hồi nhanh. Dùng súng massage (massage gun) phù hợp khi bạn cần giảm điểm căng (trigger point) — bắt đầu với cường độ thấp, 1–2 phút mỗi vùng, tránh xương và vùng bị viêm nặng.

Ghế massage tiện cho dân văn phòng bị đau cổ vai gáy: dùng 10–20 phút mỗi ngày để giãn cơ và cải thiện tuần hoàn. Các kỹ thuật như shiatsu, aromatherapy hay abhyanga có thể hỗ trợ thư giãn và giảm đau mạn tính, nhưng đừng dùng dầu nóng hoặc áp lực mạnh nếu vùng đó vẫn bị viêm.

Cách thực hiện an toàn tại nhà và spa

Bắt đầu nhẹ, lắng nghe cơ thể. Massage nên gây cảm giác dễ chịu, hơi căng nhưng không được đau tăng. Nếu đau nhói hoặc tê, dừng ngay. Nên kết hợp nóng/lạnh: chườm lạnh 48 giờ đầu sau chấn thương để giảm sưng, sau đó chườm ấm trước khi massage để làm mềm cơ.

Lộ trình đơn giản: 1) Buổi đánh giá ban đầu với chuyên gia hoặc PT; 2) 2–3 buổi massage nhẹ trong tuần đầu; 3) Kết hợp bài tập phục hồi (tăng dần tải trọng, kéo giãn nhẹ); 4) Duy trì 1 buổi bảo trì mỗi tuần hoặc theo khuyến nghị. Với súng massage, tránh dùng hơn 10–15 phút một vùng trong ngày.

Chọn chuyên gia có kinh nghiệm phục hồi chức năng, hỏi rõ chứng chỉ, cách xử lý tình huống xấu. Đừng ngại yêu cầu giảm lực hoặc đổi kỹ thuật nếu bạn thấy không thoải mái. Với bệnh lý mạn tính như tiểu đường, huyết áp cao hoặc loãng xương, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước.

Các mẹo nhỏ nhưng hữu ích: giữ tư thế đúng khi ngồi/đứng, tăng dần hoạt động thể chất thay vì lao vào bài nặng ngay, dùng liệu pháp ấm/ướt trước buổi massage để thư giãn cơ. Ghi lại tiến triển: mức đau, tầm vận động, khả năng sinh hoạt để điều chỉnh liệu trình.

Phục hồi chức năng bằng massage là công cụ mạnh nếu dùng đúng. Hãy bắt đầu từ đánh giá, chọn kỹ thuật phù hợp, lắng nghe cơ thể và kết hợp bài tập. Muốn đọc sâu hơn về từng phương pháp (ghế massage, súng massage, massage thể thao), bạn có thể xem các bài viết chuyên sâu trên Rosa Vườn Nét để chọn phương án thích hợp.